KALF Computertechniek

wat is gnu/ linux?

Wat is GNU?

GNU wordt uitgesproken als [guh-NOE] De naam is een recursief acroniem voor "GNU's Not Unix" (GNU is geen Unix).

In 1984 nam de Amerikaan Richard M. Stallman het initiatief tot het GNU-project, dat de ontwikkeling behelsde van een compleet, op Unix gelijkend besturingssysteem en ging met een groep vrijwilligers aan de slag.

Na enkele jaren waren er veel goede en vrije hulp-, ontwikkelings- en toepassingsprogramma's beschikbaar onder de GNU-vlag. Deze onderdelen van het GNU-project, zoals de macro-verwerker m4, de compiler gcc (voor C en andere programmeertalen) en de teksteditor emacs, werden al snel populair op andere Unix-achtige systemen.
Maar de kernel van het nieuwe systeem (die inmiddels bekend staat als de Hurd) was veel moeilijker te ontwerpen dan verwacht, en ontbrak nog.
(GNU Hurd - HIRD of Unix-Replacing Daemons waarin "HIRD" weer staat voor: "HURD of Interfaces Representing Depth")

GNU is nauw verbonden met de Free Software Foundation (FSF), die dit als het centrale project beschouwt van de beweging voor vrije software.
Ook een substantiële hoeveelheid applicatiesoftware wordt door de FSF onder de GNU-vlag verspreid. Onderdelen van het GNU-besturingssysteem worden tegenwoordig vooral gebruikt in het besturingssysteem dat doorgaans Linux genoemd wordt, en waarnaar de FSF verwijst als GNU/Linux (zie hieronder).

Wat is Linux?

In 1991 wilde de Fin linus torvalds, die op de universiteit kennis had gemaakt met unix, ook een soortgelijk besturingssysteem hebben om thuis te gebruiken, maar omdat de commerciële pakketten te duur waren, was hij genoodzaakt minix te gebruiken. Al snel voldeed dit besturingssysteem niet meer voor Linus en besloot hij zijn eigen besturingssysteem te maken.

Linux is in feite niet het volledige besturingssysteem, maar alleen de kernel. De kernel zorgt ervoor dat software en hardware juist samenwerken. Linus heeft de kernel geproduceerd en gebruikte daarnaast bestaande gnu-software.
De kernel werd aangepast zodat de gnu-software hierop kon werken.
De kern van het systeem is vrij beschikbaar en iedereen mag het aanpassen en/of uitbreiden, met als verplichting dat wanneer men de gewijzigde software doorgeeft of -verkoopt, de aanpassingen aan de kernel met iedereen gedeeld moeten worden.
Niemand is eigenaar van Linux, alhoewel het merk wel geregistreerd is en de software valt onder de voorwaarden van GNU.

In de loop der jaren is er echter steeds meer niet-GNU-software bijgekomen (zoals software onder de bsd-licentie) en is volgens sommigen de naam GNU/Linux minder van toepassing dan ze ooit was.
Essentiële onderdelen als bash, glibc, fileutils en gcc zijn echter nog steeds GNU.
Het volledige systeem wordt echter in het algemeen kortweg Linux genoemd. Daarnaast zijn er systemen (zoals vele embedded systemen) waar bovenop de Linux-kernel geen GNU-tools gebruikt worden, de naam GNU/Linux is dan helemaal niet van toepassing.

Open Source / Vrije Software

“Vrije software” gaat over vrijheid, niet over het prijskaartje. 
Omdat het Engelse “free” zowel vrij als gratis betekent, wordt het begrip meer gecompliceerd doordat vrije software meestal ook vrijelijk en (vaak) gratis te verkrijgen is.

Free software is a matter of the users' freedom to run, copy, distribute, study, change and improve the software. More precisely, it refers to four kinds of freedom, for the users of the software:
  1. De vrijheid een programma te gebruiken voor wat voor doel dan ook.
  2. De vrijheid om een programma te kunnen bestuderen en zonodig aan te passen aan je behoeften.
    Hiervoor moet je de broncode kunnen bekijken.
  3. De vrijheid om kopieën weer weg te kunnen geven, zodat je ook je buurman kunt helpen.
  4. De vrijheid om zelf programma's te kunnen verbeteren en dit weer vrij te geven aan het publiek zodat de hele gemeenschap ervan kan profiteren.
    Ook hiervoor moet je toegang hebben tot de broncode.

Vergelijkt u het eens met  met de aanschaf van een auto.
Indien u bij de koop geen proefrit mag maken, laat staan onder de motorkap mag kijken, is de kans groot dat u later voor (onaangename) verrassingen te staan.
Voordat OpenSource software beschikbaar gesteld wordt hebben ontelbare deskundigen voor u een testrit gemaakt en onder de "motorkap" gekeken.
Aanpassingen worden echter niet zomaar in de officiële release opgenomen en alle wijzigings-voorstellen worden voor opname uitgebreid getest.

Hedentendage wordt 70% van de verbeteringen via softwarefabrikanten aangebracht.
Hierbij gaat Red Hat aan kop met 11,2 procent van de wijzigingen, gevolgd door Novell met 8,9 procent, IBM met 8,3 procent, Intel met 4,1 procent en de Linux Foundation met 3,5 procent.
Voor het overgrote deel van de aanpassingen zijn vrijwilligers en een trits aan bedrijven verantwoordelijk.

Voor meer informatie over vrije-software: http://www.gnu.org/philosophy/philosophy.nl.html

Linux is door zijn betrouwbaarheid geschikt voor uiteenlopende soorten systemen:

  • hele oude of kleine pc's (bv 16 MB 233 MHz),
  • supercomputers zoals MareNostrum van IBM (40 teraflops, 40.000 miljard berekeningen per seconde)
  • 100.000 servers van Google welke per dag vele miljarden (zoek)opdrachten verwerken
  • Space Exploration Simulator van de NASA.
  • mobiele telefoons en PDA's
  • bedrijf-servers: grote systemen waarbij gedeelde toepassingen op de achtergrond werken.
  • de desktop

Mono-cultuur

In de huidige, door de jaren heen onstane, situatie weten mensen niet anders en vragen zich dan ook niet af of er een betere keuze is.

Hier is een door Microsoft aangestuurde mono-cultuur ontstaan met alle negatieve gevolgen vandien.
Omdat zo de markt voor Linux mede daardoor klein is gebleven, is het  bijvoorbeeld lastig, zelfs bijna onmogelijk, om een nieuwe pc zonder Windows aan te schaffen, de z.g. Microsoft-tax, en wordt specifieke software voornamelijk voor Windows aangeboden.

Distro

Niet van Microsoft afhankelijke mensen hoor je weleens zeggen "Ik heb Linux geïnstalleerd", waarbij ze bedoelen dat ze een zg. distro in gebruik hebben genomen.
Een 'distro' ofwel een distributie is een Linux kern aangevuld met een grafische gebruikers interface (de Desktop) wat van de Linux kernel een werkendbaar systeem maakt door er een groot aantal applicaties omheen te bouwen.

Samenstellers van goede distro's zijn Ubuntu (Canonical), Fedora (RedHat), Suse (Novell), Mandriva, Pardus, Knoppix, Debian, en nog vele andere.
Naast een uitgebreide keus in toepassingen voor het opnemen, bewerken en afspelen van audio en video , programma's zoals tekstverwerkers en webbrowsers en een rij van grafische bwerkingsprogramma's vindt u in een Linux-distributie ook spelletjes en een Windows emulator.

Klik op onderstaande afbeelding voor een vergelijkend overzicht.(In het Engels)

Voor software-ontwikkelaars is er een grote gereedschapskist vol programma's en compilers.

Voordelen:

  • Linux kost niets*
  • Gratis te downloaden.
  • Linux groeit snel doordat vele programmeurs over de hele wereld eraan werken.
  • Het is stabiel, veilig, betrouwbaar en vriendelijk bij installatie en gebruik.
  • Een installatie van een distributie inclusief onmisbare toepassingen als tekstverwerker, netwerk en internettoepassingen als e-mail is eenvoudiger dan Windows met vergelijkbare toepassingen.
  • Eventuele beveiligingslekken worden bijzonder snel ontdekt en opgelost.
*Waarbij moet worden aangetekend dat men in Windows ook al behoorlijk geld kan besparen door gebruik te maken van Open software.

FUD (Fear, Uncertainty and Doubt)

Omdat Linux gratis verkrijgbaar is wordt het zelden aangeprezen door computer-verkopers en in de media.
In het geval van de media, is het bij hun beoordelingen van nieuwe software-produkten klip en klaar dat zij aan de leiband van  de software gigant lopen. De meest schrijnende voorbeelden zijn bladen als Computer-Totaal, Computerworld en PCM-magazine, welke uit angst voor verlies van advertentie-inkomsten geen enkel kritisch geluid publiceren.
(klik hier voor een voorbeeld)

Scholen en universiteiten bieden, weliswaar met "korting"  maar nog steeds te duur, alleen Windows software aan.

De reden voor dit alles is dat de media, de scholen en de rijksoverheid zich gebonden aan Microsoft met contracten waar men niet vanaf kan of waar men niet vanaf wil uit angst de genoemde inkomsten te zullen missen danwel dat zij bij contractbreuk te maken te krijgen met de $500.000.000,= grote "juridische oorlogs-kas" van Microsoft.

Dat maakt deze redenen welliswaar valide doch als vrije individuen waarvan velen grote sommen gemeenschapsgeld beheren, had men deze contracten nooit af moeten sluiten om zich zo over te leveren aan 1 enkele marktpartij.

Veelal wordt een oneigenlijk argument aangehaal als: "aan vrije software verdient men niets en dus zal het wel niet veel zijn".

Nog een veel gehoord argument bij overheidsinstellingen:  " het kost veel geld om onze werknemers op te leiden om met bv Open-Office te leren werken".

Ondanks dat men elke 2 tot 4 jaar geconfronteerd wordt met een Windows-versie die niets met de vorige versies te maken wil hebben en een bestandsindeling  hanteert die niet meer door de nog in gebruik zijnde "oude" versies gebruikt kan worden.

Neem dan Linux eens onder de louppe: al sinds 1991 zijn alle versies met elkaar uitwisselbaar en herkennen de nieuwste bestandsindelingen (EXT4) nog de data uit 1994(EXT)  en zelfs het door Microsoft afgedankte FAT.
Heeft u nog een antiek DOS programma? Geen probleem, gewoon opstarten!

Enfin, niets staat een softwaremaker in de weg om een Linux programma te realiseren en dit tegen normale marktprijzen aan te bieden.
Maar, deze software zal echter van hele goede kwaliteit moeten zijn omdat  de consument  hoogstwaarschijnlijk over de nodige gratis alternatieven kan beschikken.

En da's nou de crux:
Door de gesloten structuur van deze industrie kan veel van de aangeboden software van matige tot slechte kwaliteit zijn, waar men vervolgens makkelijk mee weg kan komen omdat er voor de consument geen alternatieven zijn.
Door deze constructie van ondoorzichtige programmatuur in combinatie met een ondoorzichtig besturingssyteem wordt het duidelijk waarom Windows zo'n instabiele, onveilige en dure aangelegenheid is.

Om dit probleem af te wimpelen is Linux en  "gratis" een slecht imago bezorgd en wordt het verdacht gemaakt door middel van FUD.
(Fear, Uncertainty and Doubt = Angst, Onzerkerheid en Twijfel).

Bezoek eens een site of forum waar bezoekers lof toejuichen aan een alternatief systeem (Linux of Mac) en/of kritisch zijn op de software van c.q. gelieerd aan Microsoft's Windows en aan de reacties herkent u direct de werknemers van Microsoft die,  met zachte drang aangespoord door hun werkgever, deze alternatieven aan alle kanten zwart maken c.q. de grond inboren, en daarbij en-passant de criticasters beschuldigen van Windows-Bashing, (schoppen tegen Windows) alsof hunner leven ervan afhangt, terwijl dit hooguit hun inkomen betreft.

In de afgelopen jaren hebben zij, met behulp van zoekmachines het internet afstropend, het voor elkaar gekregen om "Windows-Bashing" tot een taboe te maken, en het is al zover dat critici hun betoog beginnen met een verontschuldiging aan deze Windows aanhangers.
Ongelooflijk dat met zich verontschuldigd voor een mening over de kwaliteit van een geleverde product waar men bovendien rijkelijk voor betaald heeft!

"Illegale" software daarentegen wordt door deze lieden duidelijk minder fel bestreden.
Als men hoort : "Joh, ik kan dat voor niks op je pc zetten, ook al kost het 299 euro in de winkel: jij kunt het voor niks krijgen", heeft men daar minder problemen mee omdat het gebruik van deze software de gebruiker in ieder geval aan Windows bindt en er in een later stadium, zoals bij aanschaf van een virusscanner of een (nieuwe) computer, toch geld in het laatje rolt.

Het Windows concept geeft u slechts het recht om het besturing-systeem op een en dezelfde computer te gebruiken, waavan u ook nog eens ten hoogste drie onderdelen mag vervangen voordat de licentie automatisch en eenzijdig ongeldig verklaard wordt als gevolg waarvan u een nieuwe licentie a raison van  € 199,- tot € 399,= dient aan te schaffen.

Uiteindelijk hebben de fabrikanten van deze software liever dat u hunner software, al of niet tijdelijk, illegaal gebruikt waardoor men u aan een bepaald formaat te bindt, (wmv, divx, silverlight, mp3 enz.) dan dat u neigt naar Open-Source software en u vervolgens aan niets of niemand financieel gebonden bent.

Kortom: Microsoft levert een matig software produkt af maar beschikt over een ijzersterke marktstrategie!!

Geloof de Windows verkopers en aanprijzers niet blindelings, zij zijn diegenen die het meeste FUD verspreiden, terwijl in werkelijkheid de Betrouwbaarheid van Linux blijkt uit de volgende statistieken:

gebruikte Operating Systemen op supercomputers: verdeling per juni 2010

Operating System Aantal Aandeel in % Rmax Totaal (GF) Rpeak Totaal (GF) Processor Totaal
Linux 405 81.00 % 22370029 36176292 3186754
Super-UX 1 0.20 % 122400 131072 1280
AIX 19 3.80 % 1305305 1700704 100176
Cell OS 1 0.20 % 35480 38836 3650
SuSE Linux Enterprise Server 9 4 0.80 % 258017 393332 59504
CNK/SLES 9 15 3.00 % 3048504 3697868 1146880
SUSE Linux 1 0.20 % 274800 308283 26304
Redhat Linux 4 0.80 % 361590 446020 48800
RedHat Enterprise 4 3 0.60 % 109580 151341 14736
UNICOS/SUSE Linux 1 0.20 % 35200 42598 8192
SUSE Linux Enterprise Server 10 4 0.80 % 157080 192640 20952
SLES10 + SGI ProPack 5 14 2.80 % 1255157 1416601 126720
UNICOS/lc 1 0.20 % 174083 208435 22656
CNL 11 2.20 % 1298028 1662396 182033
Windows HPC 2008 5 1.00 % 412590 509350 59072
RedHat Enterprise 5 2 0.40 % 129120 139795 11928
CentOS 7 1.40 % 948610 1102684 96720
Open Solaris 2 0.40 % 139110 152247 15104
Totals 500 100% 32434683.70 48470495.53 5131461

 

gnu en tux


De pagina op http://www.top500.org , waar deze gegevens op gebaseerd zijn, bestaat helaas niet meer!

Drucken